Barcelonesa vertelt over Barcelona. Mijn persoonlijke tips voor je reis naar Barcelona.

Home » Blog » Kerst in Barcelona: 15 tradities

Kerst in Barcelona: 15 tradities

SHARE
, / 1
Catalaanse kersttradities in Barcelona

15 leuke Catalaanse kersttradities

Spanje is een katholiek land, en als katholieken, vieren we kerst op een uitbundige manier. We versieren onze huizen met kerststallen en kerstbomen, kinderen zingen kerstliedjes op school, straten worden verlicht en er worden kerstmarkten gehouden… maar het allerbelangrijkste is dat kerst de tijd is wanneer families samenkomen en elkaar cadeaus geven. Daarnaast hebben we tijdens de kerstvakantie een aantal speciale kersttradities. Maak kennis met de Spaanse en Catalaanse gewoonten en gebruiken tijdens kerst!

1. Kerstmarkten

Kerstmarkt Fira de Santa Llúcia - Catalaanse kersttradities in Barcelona

Kerstmarkt Fira de Santa Llúcia

Tijdens de kerstperiode openen in Barcelona meerdere kerstmarkten. De oudste en grootste is de Fira de Santa Llúcia. Deze bestaat namelijk al sinds 1786 en is nog altijd razend populair. In deze leuke kerstmarkt vind je geen alcohol of worsten maar wel veel spulletjes voor de kerststal en de kerstboom. Vergeet trouwens niet om hier je eigen caganer (een beeldje van een poepende man, meestal een herder) of pixaner (hetzelfde maar dan plassend) te kopen. Dat zijn grappige figuurtjes die wij in de kerststal verstoppen tussen de rest van de herders. Ook de vrolijke Caga Tió de Nadal is van de partij.

2. Caga Tió de Nadal

Caga Tió - Catalaanse kersttradities in Barcelona

Caga Tió

Typisch uit Catalonië voor kerst is de Caga Tió (of Tió de Nadal), een lachende boomstronk op pootjes. Volgens de traditie hoort de Caga Tió op de dag van de Inmaculada Concepció (8 december) geplaatst te worden. Tot aan de dag van kerst wordt dit stuk hout warm gehouden en voorzien van eten. Tijdens de kerstavond en nadat de kinderen de liedjes “Caga tió, tió de Nadal. No caguis arengades, que són salades. Caga torrons, que són més bons!” en “Caga Tió, caga torró, avellanes i mató, si no cagues bé et daré un cop de bastó. Caga Tió!” hebben gezongen, ‘poept’ de Caga Tió snoep en kleine cadeautjes voor de kinderen die lief zijn geweest. Stoute kinderen krijgen kolen, zoals in Nederland de roe van zwarte Piet. Lees hier meer over de traditie van de Caga Tió.

3. Maretak

Iets wat ook niet ontbreekt bij de kerstmarkt in Barcelona zijn de maretakken, in het Spaans ramilletes de muérdago. De maretak is sterk verbonden aan de kerst. Volgens de traditie moet je de maretak als cadeau hebben ontvangen en deze boven de deurpost hangen, vlakbij de ingang van je huis om de slechte geesten te verjagen. Daarnaast als twee geliefden onder de maretak staan moeten ze elkaar kussen om hun liefde en geluk voor het komende jaar te verzekeren. De maretak moet gegeven worden rond kerstmis en moet je een heel jaar houden. De meeste mensen geven het op dezelfde dag van het verbranden van de maretak dat op 13 december valt, de dag van Santa Llúcia.

4. Kerststallen (met de caganer)

Kerststal - Catalaanse kersttradities in Barcelona

Kerststal figuurtjes

Traditiegetrouw plaatsen de Spanjaarden na de dag van de Inmaculada Concepció (8 december) hun pessebre of belén (kerststal) en de kerstboom in de woonkamer. De meeste huishoudens hebben een compleet ingerichte kerststal, met een stal waarin de beeldjes van Maria, Jozef en het kindje Jezus geplaatst worden, en daaromheen de Drie Wijzen, engelen en herders met schapen. In Catalonië plaats men ook nog vaak in een hoekje van de kerststal de caganer, een klein gehurkt mannetje die zit te poepen voor het goede geluk, gezondheid en welzijn. Lees hier meer over de traditie van de kakker.

In vele dorpen en steden vind je tevens levensgrote kerststallen waarbij echte dieren en acteurs optredens voeren. In Barcelona wordt er altijd een grote kerststal vooraan het gemeentehuis bij Plaça de Sant Jaume geplaatst.

5. Els Pastorets

Bij vele scholen en theaterverenigingen wordt rond kerst de voorstelling van Els Pastorets gespeeld. In dit theaterstuk uit de 18e eeuw wordt de geboorte van Jezus met het geschil tussen engelen en demonen uitgelegd. Ga bijvoorbeeld de voorstelling van Els Pastorets zien bij Centre Moral i Instructiu de Gràcia (Carrer de Ros de Olano, 9).

6. Villancicos

Een villancico is een Spaans kerstlied, traditioneel gezongen in de periode voor en na kerstmis in Spanje. De villancicos worden gezonden ter ere van el Niño Jesús (het kindje Jezus) onder begeleiding van traditionele instrumenten als de zambomba (rommelpot) en de pandereta (tamboerijn). Het liedje “Feliz Navidad” van José Feliciano is misschien wel het bekendste Spaanstalige kerstlied ter wereld en wordt overal vrolijk meegezongen. Andere bekende kerstliedjes tussen de locals zijn “Fum, Fum, Fum” en “Santa Nit”. Een van de meest bekende kerstconcerten in Spanje is het Concert de Sant Esteve, dat jaarlijks door het Orfeo Català gespeeld wordt op 26 december in het Palau de la Música in Barcelona.

7. Kerstloterij

Een moment van spanning en vreugde waar alle Spanjaarden op zitten te wachten is de kerstloterij, met een hoofdprijs genaamd “El Gordo” (de Vette of Dikke). Hoewel de eerste speciale kerst trekking op 18 december 1812 in Cádiz plaatsvond, is dit evenement nog steeds razend populair. Bijna iedereen heeft een handje vol kerstloten en participaties waarmee ze kans maken op grote prijzen. De loting voor de kerstloterij vindt plaats op 22 december, in het Colegio San Ildefonso uit Madrid, waar kinderen de winnende nummers van de kerstloterij zingen. De kerstloterij is dan het belangrijkste nieuws van de dag in Spanje: het wordt live op tv, radio en internet uitgezonden met tal van interviews gedurende de dag met de winnaars. Lees hier meer over de Spaanse kerstloterij.

Kerst is ook een moment wanneer liefdadigheidsinstellingen en parochies allerlei loterijen organiseren om de arme naasten en die in derde wereld te helpen. Vaak worden voedsel en speelgoed collecties gehouden om de groepen met minder middelen tijdens de feestdagen te helpen.

8. Secret Santa

Typisch voor deze dagen is lootjes trekken met vrienden en collega’s. Wij noemen dat amigo invisible, je geheime vriend. De leukste manier om de amigo invisible te vieren is door elkaar tips te geven en hints achter te laten, zodat iedereen tijdens de uitwisseling van cadeaus kan raden wie zijn geheime vriend was. De meeste amigos invisibles geven iets grappig als cadeau.

9. Sopa de Galets voor kerst

Sopa de galets of Escudella - Catalaanse kersttradities in Barcelona

Sopa de galets of Escudella

Tijdens de wintermaanden en voornamelijk tijdens de kerstavond eet men galets, dat is de Catalaanse benaming voor schelppasta. De galets worden bereid als een soep met vleesballen, dat ook escudella of sopa de galets genoemd wordt (zie foto).

Vanwege deze traditie worden de straten van Barcelona, zoals de Rambla de Catalunya, met kerst ook met gigantische galets versierd.

10. Misa del Gallo

In Spanje is het traditie om de kerstavond in het gezelschap van je familie te vieren, samen dineren en om middernacht naar de nachtmis te gaan. De nachtmis heet Misa del Gallo en is te vergelijken met de Middernachtmis in Nederland.

11. Canelons voor Sant Esteve

Na de eerste kerstdag vieren we in Catalonië Sant Esteve, een soort tweede kerstdag. Tijdens Sant Esteve ga je eten bij je familie, normaal gesproken bij het deel van de familie die je met kerst nog niet hebt gezien. Bij de traditie van Sant Esteve horen canelons (gevulde cannelloni) gegeten te worden. Wil jij dit jaar ook canelones maken, volg dan het recept die ik op de website heb geplaatst.

12. Grappendag

De 1 april grap bestaat in Spanje niet. Wel hebben wij op 28 december de Día de los Santos Inocentes, de dag van de onschuldige. Op deze dag worden grappen gemaakt. De allerbekendste is er een om een papieren mannetje tegen iemands rug te plakken of deze ergens in te verstoppen. Het lijkt erop dat deze dag van grappen een heidense oorsprong heeft. Hoewel het ook een dag is dat wordt gekoppeld aan de vermoorde onschuldige kinderen na aanleiding van de orders van Koning Herodes volgens het evangelie van Matteüs.

13. Oud en Nieuw met geluksdruiven en rode lingerie

Oud en Nieuw wordt in Spanje op een heel andere manier gevierd. Op middernacht bijvoorbeeld steken we geen vuurwerk af. In plaats daarvan eten we om 12 uur 12 druiven bij iedere klokslag. Op deze manier vieren we de jaarwisseling. Deze viering gaat natuurlijk samen met een uitgebreid familie diner, lekkere dessert met turrón, polvorones, neules en andere kerstlekkernijen en veel drank, dat na 12 uur voornamelijk uit cava bestaat. Spaanse vrouwen dragen overigens rode lingerie tijdens de jaarwisseling, want dat brengt geluk in het nieuwe jaar.

14. Nieuwjaarsduik

Op 1 januari wordt er, net zoals in Nederland, ook op veel plaatsen in Spanje een Nieuwjaarsduik georganiseerd. Hierbij is het de bedoeling dat men de zee induikt om het nieuwe jaar met geluk te beginnen. “El Primer Bany d’Any Nou” wordt in  Barcelona op het strand van San Sebastià in de visserswijk La Barceloneta gehouden.

15. Driekoningen

Driekoningen - Catalaanse kersttradities in Barcelona

Driekoningen

De kerstvakantie in Spanje stopt niet na 1 januari maar gaat door tot en met Driekoningen. Op 5 januari komen de Drie Wijzen uit het oosten aan in Spanje om de kinderen (en volwassenen) cadeaus te brengen. Dit wordt overal gevierd met intochten waar kinderen hun brieven aan de Drie Koningen kunnen geven en er veel snoep wordt uitgedeeld. Op 6 januari worden we wakker met cadeaus en lunchen we samen met de familie. Bakkers bakken speciaal voor de Driekoningendag een gebak in de vorm van een “o” genoemd Roscón de Reyes. Deze is gevuld met kleine verrassingen. Wie de figuurtje van een van de Drie Koningen vindt, krijgt de kroon en wordt de koning. Maar ben jij diegene die een boon in de roscón vindt, dan moet je volgend jaar de roscón kopen.

One Comment

  • Phebe zegt:

    Hi Marta!

    Wat een geweldige site heb je opgebouwd, mijn complimenten! Over een paar dagen vertrek ik naar Barcelona voor een heerlijke vakantie. Dankzij jouw tips en aanraders zal het vast en zeker een top reis worden! Super bedankt voor alle handige informatie!

    Veel liefs,

    Phebe

Laat een reactie achter!

Your email address will not be published.